X
تبلیغات
سيلوي اخبار - گزارشی از ساماندهی گلزار شهدا/

از نابودی ظرافت های فرهنگی تا ایجاد شناسنامه های سنگی!

ساماندهی گلزار شهدا در آذربایجان شرقی که یکسان سازی و بهسازی مزار شهدا را دنبال کرده، انتقاد شدید خانواده های شهدا و جمعی از دوستداران صیانت از ارزش های فرهنگی را در پی داشته است به طوریکه آنان، اجرایی شدن طرح ساماندهی گلزار شهدا را نوعی قلع و قمع این گنجینه های فرهنگی می دانند.

منتقدان فرهنگی بر این باورند که بهسازی گلزار شهدا ضروری است اما نباید به بهانه این امر دست به یکسان سازی مزارها زده شود زیرا یکسان سازی، باعث می گردد تمام مزار شهدا، سنگ‌ها و ویترین‌های آن که حاصل زحمت ها و دقت نظرهای خانواده شهدا بود به آسانی از بین رفته و فضای معنوی حاکم بر آن به راحتی نابود شود.

این عده یکسان سازی مزار شهدا را تلاشی برای جایگزینی سنگ مزارهای بی روح و به اصطلاح شناسنامه های سنگی با سنگ‌ها و ویترین‌های بی ریا و سنتی مزار شهدا می دانند و با برشمردن وجوه فراموش شده فرهنگ دفاع مقدس، یکسان سازی سنگ قبر شهدا در قالب طرح ساماندهی را مورد انتقاد قرار می دهند.

مزار شهدا سند محکم مردمی بودن دفاع مقدس بود

بهزاد پروین‌قدس، منتقد و هنرمند انقلاب اسلامی در این زمینه معتقد است: مزار شهدا سندی محکم برای نشان دادن تنوع مردمی بود که برای حفظ کیان کشورمان بسیج شده و به صورت داوطلبانه به میدان شهادت رفتند که خود گویای حضور مردمی و داوطلبانه در جبهه‌ها بود.

این جانباز جبهه های حق علیه باطل به من گفت: یکی از امتیازات دفاع مقدس، مردمی‌بودن این نبرد هشت ساله بود و این امتیاز را می‌ شد در عبارت‌هایی نظیر "محصل شهید"، "معلم شهید"، "بسیجی شهید"، "دانشجوی شهید" و "پزشک شهید" که بر مزار شهدا درج شده بود، ملاحظه کرد.

وی افزود:اما بعد از ساماندهی مزار شهدا همه‌ این عبارات از بین رفته و به عبارت "شهید" اکتفا شده است؛ با این حساب اگر پس از ۲۰ سال بخواهیم به نسل‌های بعدی بگوییم که این جنگ، کاملاً اعتقادی و مردمی بوده، به چه چیزهایی باید استناد کنیم؟

پروین قدس ادامه داد:مزار شهدا نشان دهنده حضور مردمی بود که کوشیدند مزاری در شان شهید و مقام قدسی او ایجاد کنند؛ آن را با امکانات محدود مالی و ابزاری به بهترین شکل ممکن برپا نمایند و در حد اعلا از هنر و سلیقه شخصی خود در مزار آرایی بهره بگیرند.

وی خاطرنشان کرد: خانواده شهدا با قرار دادن یادگارهای شهید در ویترین‌های آلومینیومی سر مزار و با ایجاد فرم‌های مناسب سعی کرده بودند زائر را در چند لحظه با فضایل و خصوصیات شهید آشنا کنند و این یعنی نگاه به مزارها به مثابه فضایی برای حفظ یک میراث و انتقال یک فرهنگ و به مثابه موزه زنده‌ای از آثار شهید.

 پروین قدس با بیان اینکه مزار شهدا نشان دهنده حضور مردمی بود که با اخلاص، جگر گوشه هایشان را فدای اسلام کرده و خود نیز مزار آن ها را احیا کردند، افزود:این کار نشان می دهد که تا چه حد خانواده شهدا به راه و آرمان شهدایشان وفادارند.

این منتقد حوزه فرهنگ خاطرنشان کرد: المان‌ها و عکس های نصب شده بر سر مزار شهدا خود قسمتی از تاریخ انقلاب و جنگ بود که با دیدن آن، انسان تاریخ را مرور می کرد.

وی اظهار داشت:ما نیز مانند مسئولین بنیاد شهید دوست نداریم که مثلاً قرآن ترکش خورده در داخل ویترین مزارها و جلوی آفتاب قرار گیرد تا خدای نکرده به کتاب وحی بی‌حرمتی شود اما همه مسئله این نیست؛ در جریان ساماندهی، عکس‌های شهدا و یادگاری‌هایی که گاهاً نگهداریشان در ویترین ها وصیت خود شهید بود، اشعار و جملاتی که بر روی سنگ مزارها حک شده‌ بود و حتی پرچم‌های مقدس کشورمان که زینت‌بخش گلزار شهدا بود همگی با اجرای این طرح از بین رفتند.

وی اضافه کرد: با اجرای طرح به اصطلاح ساماندهی گلزار شهدا محل قبور شهدا گنگ شده زیرا نه اثری از نشان های خاص مانند کاج کاشته شده در پشت مزار و نه اثری از ویترینشان وجود دارد؛ ضعف تا آنجا که هم شماری از سنگ مزارها و هم برخی عکسهای نقش بسته بر آنان نیز نامشخص و بی کیفیت است.

پروین قدس خاطرنشان کرد:گلزار شهدا باید نماد عزت و پیروزی باشد نه اینکه به گورستانی از سنگ ها تبدیل شود.

یکسان سازی، عاریتی از فرهنگ غرب است

معصومه سپهری، منتقد و نویسنده دفاع مقدس نیز با انتقاد از تبدیل شدن طرح ساماندهی گلزار شهدا به مسئله ای عادی و غیرضروری، یکسان سازی قبور شهدا در قالب این طرح را عاریتی از فرهنگ غرب دانست و به من گفت:این در حالی است که در جوامع غربی، ناکارآمدی اجرای چنین طرح هایی به اثبات رسیده است.

وی افزود:این ویژگی‌ها زمانی برای مسئولین بارز می‌شود که سر به قبرستان‌های جنگ‌های جهانی بزنند و یا آن که قبور کشتگان جنگ ویتنام در آمریکا را نظاره کنند که فرمایشی و دولتی بودن این قبرستان‌ها خود انعکاس جنگ‌های خانمان سوز مستکبرین و استعمارگران است که مردم را برای امیال دنیوی خود به اجبار به جنگ وادار کردند.

معصومه سپهری افزود:ظاهراً قضیه ای پشت پرده است که برخی از مسئولین به ادامه این روند مشکوک و تخریبی، بیش از اندازه اصرار دارند.

مسئولان نسبت به عملکرد خود پاسخگو باشند

وحید رضازاده، فرزند شهید داود رضازاده نیز با انتقاد از جزئیات اجرای طرح ساماندهی شهدا به من گفت: مسئولان باید نسبت به اهمال و کم کاریشان در مواجهه با میراث جاوید شهدا پاسخگو باشند و از عملکرد مسئولان سابق نیز برائت جسته و آنان را مورد بازخواست و مواخذه قرار دهند.

وی با تاکید بر اینکه استحکام مزار شهدا و اصلاح مسیرعبورو مرور، نباید منجر به ناپایدار کردن اندیشه وانتقال فرهنگ شهدا شود، از مسئولان بنیاد شهید خواست تا قبل از هر گونه تصمیمی درباره ساماندهی قطعه‌ دوم مزار شهدای وادی رحمت تبریز، با کارشناسان فرهنگی و خانواده شهدا مشورت کنند تا از بروز خسارت‌های دیگر جلوگیری شود.

این دانشجوی دانشگاه تبریز افزود: بر فرض محال، این مزارها مزار شهید نبوده و یک مزار عادی است؛ سوال این است که آیا اجازه نداریم برای تغییر مزار پدر و مادر که متعلق به ماست اظهار نظر کنیم؛ مسئولان کی خواهند توانست این واقعیت را بپذیرند؟!

***

با جود اینکه هدف از ساماندهی گلزار شهدا رفع کاستی‌ها بوده اما خانواده شهدا و جمعی از صاحبنظران حوزه فرهنگ، معتقدند آنچه که امروز با اجرای این طرح بر سر گلزار شهدا آمده فاجعه‌ای است که عمق آثار آن درطول زمان بیشتر نمود پیدا خواهد کرد.

در چنین شرایطی برخی از مسئولان از جمله مدیرکل بنیاد شهید و امور ایثارگران آذربایجان شرقی در برابر موج اعتراضات، وعده می دهند که هنوز طرح ساماندهی گلزار شهدا نهایی نشده است و لذا بعد از اتمام پروژه، باید به قضاوت نشست.

صرفنظر از دیدگاه های مختلف در این زمینه بنظر می رسد کارگروهی که برای ساماندهی گلزار شهدا در آذربایجان شرقی تشکیل شده باید در اجرای قطعه دوم مزارشهدای وادی رحمت تبریز از تکرار اقدامات یکجانبه قبلی پرهیز کرده و طرحی با رضایت خانواده شهدا و متخصصان این عرصه تدوین و به مرحله اجرا بگذارند که در غیر اینصورت اعتراضات و ناراحتی‌های مجددی برانگیخته خواهد شد.

--------------------------------------------------------------------------------------------

http://tabriz.isna.ir/Default.aspx?NSID=5&SSLID=46&NID=18184

+ نوشته شده توسط حامد عاطفي فر در پنجشنبه 18 فروردین1390 و ساعت 14:0 |